Logo
Çağ Üniversitesi
02.02.2026

AB–HİNDİSTAN SERBEST TİCARET ANLAŞMASI

Prof. Dr. Murat KOÇ tarafından

AB–HİNDİSTAN SERBEST TİCARET ANLAŞMASI

“Muhtemel Senaryolar”

European Commission President Ursula von der Leyen and India's Prime Minister Narendra Modi arrive for a photo opportunity in New Delhi

https://www.reuters.com/resizer/v2/ZQXLTMKV3NP5TALCEIQ4XUK7F4.jpg?auth=3166067af50e89b50272be83423899b545a98b99a2bf56a972f04acb7f13a1a7&width=640&quality=80

AB–Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması (STA), 27 Ocak 2026’da Yeni Delhi’de ilan edildi; yaklaşık 20 yıllık kesintili müzakerenin ardından geldi ve tarife indirimi/kaldırımı kapsamının ticaretin çok büyük kısmına yayılması (ör. AB’nin Hindistan’a ihracatında değer bazında %96,6; AB’nin Hindistan ihracatında %90+; Hindistan’ın AB’ye ihracatında %99’a yakın tercihli erişim) hedefleniyor. Kısa, orta ve uzun dönemde aktör bazlı alternatif senaryolar aşağıdadır. 

Kısa dönem (0–12 ay): “Sinyal etkisi” ve jeoekonomik hizalanma

AB açısından;

  • Stratejik çeşitlendirme/de-risking: Anlaşma, AB’nin Çin bağımlılığını azaltma ve tedarik zincirlerini çeşitlendirme hedefini güçlendiren bir “siyasi sinyal” üretmesi bekleniyor.     (“China+1” yerine “India+EU corridor” gibi yatırım kararlarının dili değişmesi de beklenen gelişmeler arasında)
  • Pazar erişimi beklentisi: Otomotiv, makine, kimyasallar, ilaç, şarap–alkollü içkiler gibi kalemlerde Hindistan tarifelerinin kademeli düşmesi AB firmaları için güçlü beklenti yaratma potansiyeli olsa da ilk 6–12 ayda esas etki “sipariş”ten çok lisanslama/dağıtım ağları ve ortaklık görüşmelerinde olması kuvvetle muhtemel.
  • Ratifikasyon riski: Anlaşma yürürlüğe girmeden önce AB içinde (sektörel hassasiyetler, sürdürülebilirlik/standartlar, tarım) ve Hindistan kabinesinde onay süreçleri var; kısa vadede “uygulama takvimi”nin piyasadaki fiyatlamayı belirleyeceği öngörüsünü yapmamız yanlış olmaz.

ABD açısından;

  • “İki tarafın da ABD ile gerilim” mesajı: Washington bunu, özellikle tarifeler ve teknoloji/standart rekabeti bağlamında, AB ve Hindistan’ın ABD’ye alternatif manevra alanı oluşturması olarak okuyacağı kesin. Ancak bu, otomatik olarak ABD karşıtı blok demek değildir; ABD, Hindistan’la ayrı bir anlaşmayı hızlandırma baskısı hissedebilir.

Çin açısından;

  • Rekabet sinyali ve yatırım yönlendirmesi: Çin’e doğrudan “pazar kaybı” kısa vadede sınırlı olabilir; fakat yeni STA, çok uluslu şirketlerin Asya üretim planlarında Hindistan’a ağırlık verme gerekçesini güçlendirebilir. (özellikle AB pazarına giden hatlarda).
  • Dolaylı risk: kurallar-menşe: Anlaşmalarda “menşe kuralları” üçüncü ülke üzerinden tarife avantajı kullanımını kısıtlayacağından; Çin’in “Hindistan üzerinden AB’ye kolay giriş” beklentisi sınırlanabileceği yönünde güçlü işaretler var.

Rusya açısından;

  • Jeopolitik sıkışma değil, “ikili denge” testi: Hindistan’ın Rus enerji ithalatı ve stratejik ilişkileri sürüyor; AB ile STA’nın ilanı, Moskova için kısa vadede bir şoktan çok Hindistan’ın dengeleme kapasitesini artıran bir gelişme. AB–Hindistan hattında “Rusya başlığı” gerilim üretmeye devam edecektir.

Kısa vadede izlenecek göstergeler

  • Ratifikasyon takvimi, geçiş süreleri ve kota/istisna listeleri (özellikle otomotiv ve tarım).
  • AB şirketlerinin Hindistan’da M&A/ortak girişim duyuruları; tedarikçi sözleşmeleri.
  • ABD’nin AB ve Hindistan’a yönelik yeni tarife/anti-damping hamleleri (misilleme riski).

Orta dönem (1–3 yıl): Tedarik zinciri yeniden konumlanması ve standart gücü

AB açısından

  • Tedarik zincirinde “kısmi yer değiştirme”: Tek başına STA mucize yaratmaz; fakat düzenleyici öngörü + tarife indirimi bir araya gelince, AB firmalarının Hindistan’da üretim/monte hatları ve tedarikçi ekosistemi kurma eğilimi artabilecektir.
  • Karbon ve sürdürülebilirlik pazarlığı: AB’nin iklim/karbon politikaları (CBAM gibi) “ticaretle uyumlu doğrulama/sertifikasyon” ihtiyacını büyütürken; anlaşmanın bu alanlarda çerçeve getirmesi, Hindistan sanayisinin AB’ye erişimini hızlandırabilir ve AB’nin “standart ihracını güçlendirebilir.

ABD açısından

  • “Üçlü rekabet”e evrilme: ABD, AB–Hindistan yakınlaşmasını Çin’e karşı stratejik olarak olumlu görse bile, pazar payı/standart rekabetinde kayıp istemez. Bu nedenle orta vadede iki olasılık yükselebilir:
    1. ABD–Hindistan ticaret anlaşmasını hızlanma,
    2. Kritik teknolojilerde (yarı iletken, telekom, veri) daha sert koşullarla pazara giriş yaşanması

Çin açısından

  • AB pazarına giden “üretim coğrafyası” kayması: Çin’den AB’ye giden bazı ara malı/nihai ürün akışının bir kısmı Hindistan’da son işlem/üretim ile yer değiştirebilir; bu, Çin’in Avrupa’ya ihracatında baskı yaratır. Çin’in olası tepkisi:
    • Hindistan’a yatırım/ara girdi ihracatını artırarak Hindistan üretiminde “arka kapı” rolü aramak,
    • AB ile teknoloji/yeşil sanayi sürtüşmelerinde daha agresif lobi ve fiyat rekabeti yaratmak şeklinde kendini gösterebilir.

Rusya açısından

  • Hindistan’ın “Batı ile entegrasyon” alanı büyür: Bu, Rusya’yı otomatik dışlamaz; ama Hindistan’ın Avrupa ile ekonomik bağları güçlendikçe, Moskova’nın Hindistan üzerindeki kaldıraçları daha çok enerji/askeri teknoloji alanına sıkışır. AB’nin Hindistan’la daha geniş güvenlik/teknoloji iş birliği arayışı, Rusya’nın manevra alanını orta vadede daraltabilir.

Orta vadede izlenecek göstergeler

  • AB’nin Hindistan’a ihracat artışı (özellikle makine/kimya/ilaç) ve Hindistan’ın AB’ye tekstil, mücevher, mühendislik ürünleri akışı.
  • AB şirketlerinin Hindistan’da üretim kapasitesi (özellikle otomotiv tedarik zinciri).
  • AB–Hindistan dijital ticaret/veri ve standart uyumu başlıklarında ikincil düzenlemeler.

Uzun dönem (3–10 yıl): Jeoekonomik bloklaşma, “AB–Hindistan koridoru” ve güç dengesi

AB açısından

  • Asya’da kalıcı ekonomik ayak: STA, AB’nin Asya stratejisinde “tek ülke değil, ağ” yaklaşımını güçlendirir; Hindistan AB için hem pazar hem de üretim/tedarik üssü haline gelebilir. AB’nin ihracatını 2030’ların başına kadar ciddi artırma beklentisi bu çerçevede dile getiriliyor.
  • Norm koyucu güç: AB, sürdürülebilirlik, ürün standartları, fikri mülkiyet ve dijital ticaret kurallarıyla Hindistan pazarında “kural koyucu” etkisini artırabilir; bu da AB’nin küresel pazarlıklarda elini güçlendirecek bir unsur olarak ön plana çıkacaktır.

ABD açısından

  • Müttefik rekabeti + Çin’e karşı ortak zemin: Uzun vadede ABD, AB–Hindistan hattını Çin’e karşı faydalı görürken; ticaret, teknoloji standardı ve savunma sanayinde rekabet/müzakere ikiliğini yönetmek zorunda kalır. ABD’nin en rasyonel çizgisi: Hindistan’ı tamamen AB’ye “bırakmadan”, kendi anlaşmalarını ve teknoloji ortaklıklarını güçlendirmek olarak tanımlanabilir.  

Çin açısından

  • “De-risking” kalıcılaşırsa stratejik kayıp büyür: AB’nin tedarik zinciri çeşitlendirmesi kalıcılaşırsa, Çin’in Avrupa’ya yönelik ihracat avantajı ve yatırım çekiciliği bir miktar azalabilir. Çin’in uzun vadeli yanıt repertuarı genelde iki kanalda olur:
    • Avrupa pazarında fiyat/kapasite rekabetini artırma (özellikle yeşil teknolojiler),
    • Küresel Güney’de (ve BRICS çevresinde) alternatif pazar ve finansman mimarisi kurma.

Rusya açısından

  • Hindistan’ın “stratejik özerklik” alanı genişler: Bu Rusya için
    • Bir yandan Hindistan’ın ekonomik gücü arttıkça Rus enerji/ham madde alıcısı olarak önemi sürmesi,
    • Öte yandan AB ile artan bağlar, Hindistan’ın Rusya’ya bağımlılığını azaltarak AB’nin Rusya izolasyon politikalarını dolaylı desteklemesi demek.

Uzun vadede beklenebilecek gelişmeler (en olası hat)

  • AB–Hindistan hattında ticaretin yanında teknoloji, savunma sanayi, kritik hammaddeler, deniz taşımacılığı ve sanayi karbonsuzlaştırma eksenlerinde kurumsal iş birliği derinleşmesi.
  • Çin’in Avrupa pazarında “pazar payı savunması” sertleşirken, Hindistan’ın “AB için tedarik alternatifi” rolü artar.

Sonuç: Dört aktör için özet etkiler (tek cümle)

  • AB: Çin riskini azaltan, Asya’da kalıcı pazar/üretim ayağı kuran ve standart gücünü genişleten stratejik kazanım.
  • ABD: Kısa vadede “alternatif blok” sinyali, orta–uzun vadede Hindistan’ı elde tutmak için anlaşma/teknoloji ortaklığı hızlandırma baskısı.
  • Çin: Hemen değil ama tedarik zinciri ve yatırım yönü üzerinden orta–uzun vadede rekabet baskısı.
  • Rusya: Hindistan’ın dengeleme kapasitesi artması ve AB–Hindistan yakınlaşmasının Moskova’nın kaldıraçlarını enerji/askeri alana daha çok sıkıştırması.

 

 

https://www.instagram.com/p/DUBmvPKjznl/?img_index=5

Prof. Dr. Murat KOÇ

YAZAR HAKKINDA